KUŞ GRİBİ
Kuş Gribi Nedir?
Tavuk vebası olarak da bilinen hastalık, kuş gribi virüslerinin
sebep olduğu kanatlı hayvanların çok bulaşıcı ve öldürücü
bir hastalığıdır.
Kuş Gribi Hangi Hayvanlarda Görülür?
Kuş gribi, özellikle evcil kanatlı hayvanları daha çok
etkilemekle birlikte, bütün kanatlı hayvanlarda ve domuzlarda
görülebilir.
Kuş Gribi Hayvanlar Arasında Nasıl Bulaşır?
Göçmen kuşların, özellikle yaban ördeği ve yaban kazı
gibi göçmen su kuşlarının, bu hastalığın yayılmasında
önemli rolleri bulunmaktadır. Virüsü taşıyan kuşların
salya, burun akıntısı, boğaz akıntısı ve dışkılarıyla
doğrudan veya bu salgılarla kirletilen yerlere temas eden
evcil kanatlı hayvanlar hastalığa yakalanabilir. Hastalık
hayvanlar arasında hızla yayılır ve bütün hayvanların
ölümüyle sonuçlanabilir. Kuş gribinin kanatlı hayvanlardaki
kuluçka süresi ortalama 3-5 gündür.
Kuş Gribi İnsanlara Bulaşır mı?
Hayvanlarla korunmasız olarak yakın temas (kuş gribine
yakalanmış veya bu hastalıktan ölmüş kanatlı hayvanlarla
aynı kapalı ortamda bulunma, hasta hayvanları kesme ve
yolma; hasta veya ölmüş hayvanların burun ve boğaz akıntılarına,
gözyaşlarına, dışkılarına vb. temas) durumunda hastalık
insana bulaşabilmektedir. Bu gün için hastalığın insandan
insana bulaşmadığı kabul edilmektedir. Kuş gribi insanlara:
- Hasta veya hastalıktan ölmüş hayvanlara temasla,
- Hasta veya ölmüş hayvanların dışkısına, gözyaşına, burun
ve boğaz akıntısına temasla,
- Veyahut da bu dışkı ve salgılarla kirlenmiş yüzeylere
ve eşyalara temasla,
- Hastalık etkeninin karıştığı havanın solunmasıyla bulaşmaktadır.
Bugüne kadar, kanatlı etiyle veya yumurtalarıyla bulaşma
olduğu bildirilmemekle birlikte, bu ürünlerin, iyice pişirilmeden
yenmelerinin riskli olabileceği unutulmamalıdır.
Kuş Gribinin İnsanlardaki Belirtileri Nelerdir?
İnsanlarda ateş, öksürük, boğaz ağrısı, yaygın kas ağrısı
ve solunum güçlüğü gibi grip belirtilerinin yanı sıra,
kuş gribinde karın ağrısı ve ishal de görülebilmektedir.
Hastalığın insanlardaki kuluçka süresi genellikle 2-5
gün kadardır.
Kuş Gribi İçin Risk Grupları Kimlerdir?
Korunma önlemlerini almadan kanatlı hayvan yetiştirenler
ve bu hayvanlarla yakın teması olanlar ile genel temizlik
kurallarına dikkat etmeyenlerde risk daha fazladır.
Kuş Gribi Kanatlı Hayvan Ürünlerinin Tüketilmesiyle Bulaşır
mı?
Kanatlı hayvan etlerinin, ette pembe kısımlar kalmayacak
şekilde iyice pişirildikten sonra tüketilmesi halinde,
insanlara hastalık bulaşmamaktadır. Yumurtalar da iyice
pişirildikten sonra
yenmelidir. Aslında, bu ürünlerin iyice pişirilmeden yenmesiyle
başka hastalıklar da bulaşabileceğinden, hayvanlara ait
bütün ürünlerin iyice pişirildikten sonra tüketilmesi
gerekmektedir.
Virüsün Çevre Şartlarına Duyarlılığı Nasıldır?
Kuş gribi virüsü, genel olarak dış ortama dayanıklı değildir.
Çamaşır suyu dâhil birçok dezenfektan virüsü öldürmektedir.
Ayrıca virüs:
- 56 °C'de 3 saatte,
- 60 °C'de 30 dakikada ölür.
- Gübrede düşük ısılarda en az 3 ay,
- Suda 22 °C'de 4 gün,
- 0 °C'de ise 30 gün canlılığını sürdürebilir.
Kuş Gribinin Aşısı Var mıdır?
H5N1 isimli kuş gribi virüsüne karşı şu an için etkin
bir aşı bulunmamakla birlikte, değişik merkezlerde aşı
geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
Kuş Gribinin Tedavisi Var mıdır?
Kuş gribinin tedavisi amacıyla kullanılan antiviral ilâçlar
bulunmaktadır.
Kuş Gribinden Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?
- Kümeslerde çalışanlar eldiven, maske, gözlük takarak
ve koruyucu elbiseler giyerek çalışmalıdırlar.
- Başta kanatlı yetiştiriciliğinde çalışanlar olmak üzere,
herkes temizlik kurallarına uymalı; hayvanlarla temastan
sonra eller sık sık bol suyla ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
- Kanatlı hayvan etleri ve yumurtaları iyice pişirildikten
sonra tüketilmelidir.
- Etlerin pişirme öncesi hazırlanması sırasında kullanılan
bıçak ve kesme tahtası gibi malzemeler deterjanla yıkanmalıdır.
Ayrıca, eller de etlerin hazırlanmasından önce ve sonra,
yine bol su ve sabunla iyice yıkanmalıdır.
- Kuş gribinden ölen hayvanların ortadan kaldırılması
veya kuş gribi şüphesiyle itlaf edilen hayvanların gerek
itlafı gerekse bertaraf edilmeleri sırasında koruyucu
önlemler (maske, eldiven, koruyucu elbise, gözlük) alınmalıdır.
- Hasta veya ölmüş hayvanlara korunmasız temastan kaçınılmalıdır.
- Kanatlı hayvanların salyasına, burun akıntısına, boğaz
akıntısına, gözyaşına ve dışkısına veya bunlarla kirlenen
yüzeylere ve eşyalara temas edilmemelidir.
- Ölen ve itlaf edilen kanatlı hayvanlar yakılarak veya
derince açılan çukurlara gömülüp üzerlerine sönmemiş kireç
dökülmek suretiyle bertaraf edilmelidir.
- Çocukların kanatlı hayvanlarla oynamalarına müsaade
edilmemelidir.
- Hasta veya ölen kanatlı hayvanlarla, koruyucu önlem
almadan temas eden kişiler hemen bir sağlık kuruluşuna
başvurmalıdır.
Kaynaklar :
Sağlık
Bakanlığı
http://www.internetdoktoru.com